Kunstrijden op de schaats is één van de meest spectaculaire wintersporten. Het is een prachtige combinatie van techniek, concentratie, focus en entertainment. Elk foutje kan verlies betekenen, terwijl je zonder het nemen van risico’s geen extra punten van de jury hoeft te verwachten. Kunstrijden is letterlijk en figuurlijk balanceren op glad ijs!

Onderdelen

Tijdens de internationale toernooien staan de onderdelen solorijden, paarrijden en ijsdansen op het programma. Bij elk onderdeel werken de deelnemers een korte kür en een vrije kür af. In het ijsdansen heet dit de ‘rhythm dans’ en de ‘vrije dans’.
Beijing 2022
Beijing 2022 | Dit moet je allemaal weten over kunstrijden op de Olympische Spelen
23/01/2022 OM 19:59
De korte kür duurt maximaal 2.40 minuten waarin de schaatser zeven van te voren door de ISU bepaalde elementen moet uitvoeren op zelfgekozen muziek. De vrije kür duurt maximaal vier minuten. De naam zegt het al, de deelnemers kunnen laten zien wat ze willen.
Ze moeten natuurlijk wel zorgen voor een geheel van sprongen, pirouetten, danspassen en tempowisselingen die passen binnen een opgegeven kader van regels. Ongelimiteerd springen mag bijvoorbeeld niet. Bij de vrije kür zijn het meeste punten te verdienen. Deze score telt voor ongeveer 2/3e deel mee in het totaal.
Het paarrijden is vergelijkbaar met het solorijden. Het grote verschil is natuurlijk dat een man en vrouw samen de kür verzorgen. De jury is scherp op het synchroon bewegen. Spectaculair zijn de geworpen sprongen, waarbij de man de vrouw in de lucht werpt. Zij maakt een sprong en komt met één schaats neer op het ijs. Het publiek gaat ook in de handen voor de lifts, waarbij de man de vrouw boven zijn hoofd in de lucht houdt.
Ook het ijsdansen vindt plaats in koppels. De schaatsers maken echter geen sprongen, maar voeren een dans uit. Bij de ‘rhythm dance’, de tegenhanger van de korte kür in het solorijden en paarrijden, moeten zij zich houden aan een dansritme dat de ISU heeft voorgeschreven. Dit verandert elk jaar. Het thema voor dit olympische seizoen is street dance. Voor de vrije dans mogen de koppels zelf een thema en dansritme kiezen.

Opbouw van een seizoen

De Grand Prix-wedstrijden zijn de ideale opwarmer van het seizoen. Je kunt ze vergelijken met de wereldbeker in andere sporten, behalve dat deze krachtmetingen op het ijs exclusiever zijn. In elke wedstrijd is slechts plaats voor twaalf mannen en twaalf vrouwen (solorijden), acht paarrijkoppels en tien danskoppels. Hierin maakt de internationale schaatsbond geen onderscheid tussen landen. De ISU nodigt de schaatsers uit op basis van hun world ranking.
Van de zes Grand Prix-wedstrijden kunnen de rijders twee keer deelnemen. Ze scoren punten met hun uitslag. De beste zes per categorie plaatsen zich voor de prestigieuze Grand Prix Final in december. Dit jaar zouden deze plaatsvinden in het Japanse Osaka. Corona heeft echter roet in het eten gegooid. De ISU zoekt nu naar een nieuwe datum aan het einde van het seizoen.
De Europese Kampioenschappen vinden plaats van 12 tot en met 16 januari 2022. De schaatsers uit de andere werelddelen strijden een week later om de medailles tijdens het viercontinentenkampioenschap, ofwel Four Continents. Beide wedstrijden zijn in Tallinn (Estland).
De Olympische Spelen tussen 4 februari en 20 februari 2022 vormen het absolute hoogtepunt van het seizoen. De wedstrijden staan gepland in het Capital Indoor Stadium in Peking, waar ook het shorttrack plaatsvindt. De wereldkampioenschappen zijn het prestigieuze toetje van het jaar, van 21 tot en met 27 maart in het Franse Montpellier.

Wie moet je in de gaten houden?

De naam die je dit seizoen waarschijnlijk veel gaat horen is die van Kamila Valieva. Zij is het absolute toptalent op de schaats. De Russische is pas vijftien jaar oud en bezig aan haar eerste seizoen bij de senioren. Tijdens haar Grand Prix-wedstrijden verpulverde de regerend kampioene bij de junioren de concurrentie. Dit maakt haar groot favoriet voor de verschillende kampioenschappen, vindt Eurosport-commentatrice Haya Leenards.
“Kamila Valieva is een complete schaatsster die prachtig kan springen. Ze beheerst meerdere viervoudige sprongen tot in de perfectie en heeft de drievoudige axel (een voorwaartse sprong met een extra halve rotatie red.) als extra wapen. Ook haar presentatie is prachtig.”
Een ongekende luxe dus voor Rusland, dat met Anna Shcherbakova, Elizaveta Tuktamysheva en Alexandra Trusova al de topdrie van het WK van 2021 in de gelederen heeft. De concurrentie kan wel eens komen uit onverwachte hoek. De Belgische Loena Hendrickx is met haar vijfde plaats op het WK vorig seizoen een serieuze medaillekandidaat in Peking.
Leenards: “Ze is 22 jaar en daarmee meer volwassen in haar presentatie dan de andere rijdsters. Dit kan wel eens goed voor haar uitpakken. Ze heeft haar zenuwen goed onder controle, is stabiel en schaatst bovendien prachtige küren.”
Leenards is blij dat Nederland met Lindsay van Zundert voor het eerst sinds 1976 weer een kunstrijdster afvaardigt op de Olympische Spelen. “Het is fantastisch dat ze zich heeft geplaatst. Ik denk dat ze moet gaan voor een plek in de topvijftien of toptwintig.”

Saitama: Wereldrecord en goud Chen

Solorijden mannen

De Amerikaan Nathan Chen en de Japanner Yuzuru Hanyu zijn de grote namen bij het solorijden voor mannen. De 22-jarige Chen is drievoudig wereldkampioen, maar lijkt dit jaar nog niet in zijn allerbeste vorm. Zijn landgenoot Vincent Zhou klopte hem tijdens de Grand Prix in Amerika.
Yuzuru Hanyu pakte de laatste twee keer goud tijdens de Olympische Spelen. Hij wil in Peking nog één keer vlammen. Het kraakt en het piept echter bij de Japanner. Steeds vaker moet hij verstek laten gaan door blessures. De Grand Prix sloeg hij over, dus het is een groot vraagteken met welke vorm hij straks begint aan de Spelen in Peking.
Vanwege de onzekerheid rondom deze toppers sluit Leenards een verrassing niet uit. Zij noemt hiervoor het achttienjarige Japanse talent Yuma Kagiyama, de nummer twee van het WK vorig jaar. “Hij heeft dit seizoen beide Grand Prix-wedstrijden gewonnen. Zijn carrière gaat momenteel als een raket vooruit. Ik ben heel benieuwd of hij kan voorkomen dat het bij de Olympische Spelen een tweestrijd wordt tussen Chen en Hanyu.”

Paarrijden

Net als bij de vrouwen komen de favorieten bij het paarrijden vooral uit Rusland. Anastasia Mishina en Aleksandr Galliamov wonnen vorig seizoen bij hun debuut direct goud op het WK. Dit jaar zijn ze nog ongeslagen in de Grand Prix. Zij kunnen voor eens en altijd de droom van Sui Wenjing en Han Cong aan diggelen slaan.
Het Chinese paar greep in 2018 net naast de gouden medaille. Hun tranen gingen de hele wereld over. Leenards gunt Sui en Han het succes van harte. “Het zou de kroon zijn op hun prachtige carrière. Als beide paren geen fouten maken, kan de ervaring van de Chinezen de doorslag geven. Zij kunnen als geen ander hun performance en persoonlijkheid overbrengen op het publiek.”

World Championship Stockholm : Mishina - Galliamov - winner

IJsdansen

De strijd bij het ijsdansen is meer internationaal dan de andere onderdelen. Voor de Grand Prix Final plaatsten zich zes koppels uit vijf verschillende landen. De gedoodverfde favorieten voor de internationale toptoernooien zijn Gabriella Papadakis en Guillaume Cizeron uit Frankrijk. Zij zijn viervoudig wereldkampioen en wonnen dit seizoen hun beide Grand Prix-wedstrijden.
Het WK sloegen zij vorig jaar over vanwege de onzekerheid rondom corona. De winst ging toen naar Viktoria Sinitsina en Nikita Katsalapov.
Leenards verwacht dat beide koppels de prijzen verdelen. “Sinitsina en Katsalapov zijn de grootste uitdagers van de Franse favorieten. Op het EK vorig jaar hebben zij zelfs van hun gewonnen. Toch denk ik dat Papadakis en Cizeron het meeste kans maken op de prijzen. Op basis van hun carrière vind ik ook dat zij een gouden plak in Peking verdienen.”

Waar kijk je?

De Europese- en wereldkampioenschappen en de Olympische Spelen zijn live te volgen op Eurosport en geheel reclamevrij te streamen via discovery+. Ivo van Haaren en Haya Leenards verzorgen het commentaar bij alle uitzendingen van het kunstrijden.
Beijing 2022
Beijing 2022 | Het ongekende leven van kunstrijdster en drievoudig olympisch kampioen Sonja Henie
18/01/2022 OM 19:41
Europese Kampioenschappen
EK Tallinn | 15-jarige sensatie Kamila Valieva is de nieuwe Europees kampioen
16/01/2022 OM 11:07