Paris 2024 | Seine vol met rattenpis - mogelijk gevaar voor zwemmers en triatleten

Wie een duik in de Seine wil nemen, loopt het risico om een boete van 15 euro te krijgen. De Franse autoriteiten willen om gezondheidsredenen niet hebben dat mensen de Seine gebruiken als zwemplaats. In 1889 werden in de rivier in een jaar 2021 honden, 977 katten, 2257 ratten, 507 kippen en eenden, 210 konijnen of hazen, drie apen, twee pauwen en een zeehond gevonden. Allemaal dood. 40 jaar later werd besloten om baden in de rivier niet meer toe te staan.

Hoewel de kwaliteit van het water in de loop van tijd wel is verbeterd, is het nog steeds een vuile rivier. Op regenachtige dagen loopt nog steeds vervuild water uit het riool de Seine in, terwijl over een paar maanden de triatlon- en openwaterzwemwedstrijden in de rivier worden gehouden. President Macron trok 1,4 miljard euro uit om de Seine schoon te krijgen, maar dat lukt maar gedeeltelijk. Vorig jaar moest nog een testevenement bij het triatlon worden afgelast, vanwege een te slechte waterkwaliteit.

Onderdeel van het probleem zijn de bewoners van Parijs. Niet alleen de 2,1 miljoen Parijzenaren, maar ook de ongeveer 4 miljoen ratten die in de hoofdstad wonen. Hun urine is namelijk potentieel gevaarlijk voor mensen. Besmette ratten verspreiden via hun plas bacteriën (leptospirosen) in het water die gevaarlijk zijn voor dieren en mensen.

De Ziekte van Weil en modderkoorts zijn bekende ziekten die worden veroorzaakt door de urine van ratten. Vooral in lauw en weinig stromend water, is de kans het grootst om een besmetting op te lopen, meldt het RIVM op haar website. Ieder jaar lopen 30 mensen een vorm van leptospirose op. Leptospirose is de verzamelnaam voor ziekten die worden veroorzaakt door de urine van ratten.

Het instituut raadt daarom zwemmen in lauw, stilstaand water daarom af. Rattenvangers of landbewerkers die aan de rand van sloten werken, moeten volgens het RIVM ‘uiterste hygiënemaatregelen’ nemen. Het best kunnen zij beschermende kleding en schoeisel dragen.

Via wondjes in de huid of via de slijmvliezen in neus, mond of ogen, kunnen mensen besmet raken. Wie besmet raakt, krijgt eerst koorts, spierpijn, buikpijn, rillingen en braakneigingen. Daarna kunnen die nieren minder gaan werken of komen er rode vlekken op de benen. Het kan potentieel dodelijk zijn.

Dat werd bijvoorbeeld duidelijk in 2018. In dat jaar overleed een 44-jarige triatleet uit Libourne. Hij raakte waarschijnlijk besmet in een meer vlakbij zijn woonplaats waar hij en zijn vereniging regelmatig trainden.

“Duidelijk is dat de leptospira-bacteriën, die leven in de urine van ratten en muizen, ook in de Seine voorkomen”, zegt Mathieu Ricardeau, van het Pasteur Instituut, het Franse RIVM. “We weten dat ze er zijn, maar het is moeilijk te zeggen hoe gevaarlijk ze zijn. We hebben daarvoor te weinig data.”

Hij waarschuwt dat het vrij eenvoudig is om een besmetting op te lopen. “We kennen gevallen van zwemmers die een wetsuit droegen, maar toch leptospirose opliepen. Een klein wondje is genoeg voor de bacterie om binnen te komen."

Zwemmers en triatleten maken zich niet echt zorgen zegt de Franse triatleet Dorian Coninx: “Het is nu een stuk veiliger dan vroeger. Toen hadden we wedstrijden in de Seine en was de week erna iedereen ziek.” Wel controleert hij zichzelf voor een wedstrijd op wondjes om die af te plakken met waterbestendige pleisters.

Volgens expert Ricardeau moeten atleten goed opletten of ze griepverschijnselen krijgen. “Als je zeven tot tien dagen na het zwemmen hoge koorts en pijntjes hebt, moet je zeker naar de dokter gaan. Met antibiotica is de ziekte goed tegen te gaan, want de bacterie is voor zover bekend niet resistent. 100 procent van de zieken wordt beter met antibiotica”, aldus Ricardeau.

Eurosport en HBO Max zenden tijdens Paris 2024 de strijd om goud, zilver en brons live uit. Net als in Tokio en Peking brengen we je met een groot team van experts en commentatoren alle wedstrijden in Parijs live met alle emoties, reacties, analyses en achtergronden. Volg je ons nieuwe kanaal op Whatsapp al?